12 444 65 26
Rejestracja czynna: pon-pt od 800 do 2000


ERCP

INFORMACJE DLA PACJENTA PRZED ZABIEGIEM ENDOSKOPOWEJ CHOLANGIOPANKREATOGRAFII WSTECZNEJ (ERCP/ECPW)

CO TO JEST ERCP ?

Endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna ERCP (ang. endoscopic retrograde cholangiopancreatography) to metoda diagnostyczna łącząca techniki endoskopową i radiologiczną, która pozwala zbadać przewody żółciowe oraz trzustkowe.  Giętki instrument grubości palca wskazującego (endoskop) jest wprowadzany przez usta do żołądka i dalej do pierwszego odcinka jelita zwanego dwunastnicą.  W dwunastnicy znajduje się brodawka Vatera stanowiąca ujście dróg żółciowych do jelita. Przez endoskop wprowadza się cienką kaniulę, którą następnie wprowadza się do brodawki.  Przez tą kaniulę podawany jest kontrast (specjalny barwnik) który pozwala uwidocznić przewód trzustkowy i drogi żółciowe na zdjęciu RTG. W pracowni endoskopowej naszego Szpitala badanie wykonywane jest sprzętem firmy Olympus.

DLACZEGO WYKONUJE SIĘ ERCP ?

ERCP wykonuje się celem diagnostyki chorób trzustki i dróg żółciowych, podczas tego badania możliwe jest również leczenie niektórych chorób.  Badanie to stosuje się, gdy pacjent ma objawy sugerujące choroby wymienionych narządów lub też do wyjaśnienia nieprawidłowych wyników badań krwi, ultrasonografii lub CT. 

Najczęstszymi wskazaniami do ERCP są:

  • żółtaczka mechaniczna i podejrzenie obecności przeszkody w drogach żółciowych (kamienie żółciowe, guzy);
  • wykryte w badaniach USG lub CT złogi lub guzy w okolicy wątrobowo-dwunastniczo-trzustkowej;
  • podejrzenie chorób trzustki.
  • bóle brzucha i utrata masy ciała.

 ERCP znajduje zastosowanie do diagnostyki i leczenia powikłań po zabiegu usunięcia pęcherzyka żółciowego (cholecystektomii). ERCP może być również wykonane przed  cholecystektomią jako procedura dodatkowa. Zabieg papillotomii czyli nacięcie brodawki Vatera  pozwala na poszerzenie ujścia dróg żółciowych i wykonanie dodatkowych manewrów w obrębie dróg żółciowych i trzustkowych. W trakcie badania mogą zostać wykryte i jednocześnie usunięte kamienie żółciowe. W przypadku obecności guzów (nowotworowych i nienowotworowych)  blokujących prawidłowy odpływ żółci podczas badania można wprowadzać stenty udrażniające drogi żółciowe( tzw. protezowanie dróg żółciowych ).  U pacjentów z podejrzeniem lub rozpoznaniem choroby trzustki ERCP może być użyte do podjęcia decyzji o konieczności i rodzaju zabiegu operacyjnego. W niektórych przypadkach podczas badania możliwe jest usunięcie kamieni z przewodów trzustkowych.

JAK NALEŻY SIĘ PRZYGOTOWAĆ DO BADANIA?

Żołądek powinien być całkowicie opróżniony. Pacjent powinien być na czczo, czyli nie może pić ani jeść na około 8 godzin przed badaniem. Należy się stosować ściśle do zaleceń lekarskich, w przeciwnym razie może dojść do  zakrztuszenia się chorego podczas badania.

Należy również poinformować lekarza o poważnych schorzeniach, zwłaszcza układu krążenia i oddechowego i  alergiach oraz zażywanych lekach na kilka dni przed badaniem. Dotyczy to szczególnie leków mających wpływ na krzepnięcie krwi, takich jak aspiryna, witamina E, niesterydowe leki przeciwzapalne oraz insulina. W niektórych przypadkach będzie wymagane czasowe odstawienie leku lub zastąpienie go innym.

CZEGO MOŻNA OCZEKIWAĆ PODCZAS ERCP? 

Pacjent układany jest w pozycji leżącej na stole RTG.  Do znieczulenia gardła stosowany jest miejscowy środek znieczulający w sprayu, co pomaga zwalczyć odruch wymiotny. Następnie endoskop wprowadzany jest przez usta do żołądka i dalej do dwunastnicy.  Komfort pacjenta zapewniają leki podawane dożylnie. Zabieg trwa około 1 godziny.  Endoskop nie przeszkadza w oddychaniu. Większość pacjentów zapada w sen podczas badania i odczuwa jedynie lekki dyskomfort.  Może być odczuwalne niewielkie rozdęcie podczas i po zabiegu. Powodowane to jest przez powietrze wdmuchiwane podczas badania do żołądka.  Następnie do przewodu trzustkowego i dróg żółciowych wstrzykiwany jest kontrast co również może powodować chwilowy dyskomfort.

CO SIĘ DZIEJE PO ERCP? 

Po badaniu chory pozostaje pod obserwacją przez 1‑2 godziny do momentu ustąpienia działania leków uspokajających. Przez 1-2 dni możliwe jest odczuwanie niewielkiego bólu gardła.  Po opuszczeniu szpitala/gabinetu można powrócić niezwłocznie do normalnej diety, leków i aktywności życiowej, chyba że lekarz zaleci inaczej.

O wynikach badania poinformuje lekarz. W przypadku gdy wykonywana jest biopsja, na wyniki badania histopatologicznego oczekuje się przez 2-3 tygodni.  Działanie leków uspokajających może spowodować, pacjent nie będzie pamiętał dokładnie instrukcji udzielonych przez lekarza po badaniu. W takim przypadku należy zgłosić się do badania.

JAKIE SĄ POWIKŁANIA BADANIA ERCP?

ERCP jest bezpiecznym badaniem w rękach lekarza, który ma odpowiednie kwalifikacje.  Powikłania są rzadkie lecz mogą wystąpić. Jeżeli podczas ERCP wykonano procedurę terapeutyczną taką jak usunięcie kamienia, założenie stentu/drenu do dróg żółciowych, istnieje ryzyko dodatkowych powikłań jak krwawienie lub perforacja (przedziurawienie przewodu pokarmowego). Transfuzje krwi są rzadko potrzebne.  Powikłaniem może by również reakcja uboczna na leki uspokajające oraz infekcja lub krwiak w miejscu wkłucia dożylnego. Do złagodzenia dolegliwości stosuje się wówczas ciepły, wilgotny okład na miejsce wkłucia, w uzasadnionych wypadkach antybiotyki.

Należy skontaktować się z lekarzem w przypadku gdy wystąpią:

  • Utrzymujące się lub narastające kłopoty z połykaniem;
  • Narastający ból gardła;
  • Przewlekły kaszel lub brak tchu;
  • Ból w klatce piersiowej;
  • Gorączka powyżej 38o C;
  • Dreszcze;
  • Nudności lub wymioty;
  • Nasilający się brak apetytu;
  • Krwawienie z odbytu w ilości większej niż pół szklanki.

Celem przedstawionych informacji nie jest zastąpienie rozmowy pacjenta z lekarzem na temat planowanego badania ERCP. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do metody badania, alternatywnych sposobów postępowania, bądź też odnośnie doświadczenia personelu wykonującego badanie, prosimy o bezpośredni kontakt z lekarzem w Szpitalu.

Końcówka duodenoskopu

Przykładowy obraz zwężonych dróg żółciowych podczas badania ERCP