12 444 65 26
Infolinia czynna: pon-pt od 800 do 2000


Tarczyca

INFORMACJE DLA PACJENTA PRZED ZABIEGIEM OPERACYJNYM TARCZYCY:

Leczenie operacyjne tarczycy, polega na wycięciu zmienionego chorobowo miąższu gruczołu z pozostawieniem zdrowego fragmentu tarczycy. Zabieg operacyjny wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym, z kosmetycznego skórnego cięcia kołnierzowego niskiego na szyi powyżej wcięcia mostka. Po zabiegu operacyjnym, w obrębie loży po usuniętej tarczycy umieszczone zostaję dreny Redona, które są usuwane zazwyczaj w I lub II dobie pooperacyjnej. Już w I dobie po zabiegu u większości operowanych możliwy jest powrót do diety doustnej oraz pełna rehabilitacja ruchowa - można chodzić. W większości przypadków wypis do domu następuje w 2-3 dobie po zabiegu operacyjnym, zawsze jednak w zależności od przebiegu operacji, stanu pooperacyjnego pacjenta i decyzji prowadzącego lekarza.

CO TO JEST TARCZYCA:

Tarczyca jest gruczołem wydzielania wewnętrznego. Położona jest na szyi. Ma kształt litery H. Zbudowana jest z dwóch płatów położonych pionowo wzdłuż długiej osi ciała połączonych poprzecznie ułożoną cieśnią. W stanie fizjologii gruczoł waży od 10 do 20 g. Cieśń tarczycy leży przeważnie na poziomie 3 chrząstki pierścieniowatej tchawicy, bieguny górne płatów tarczycy przylegają do krtani na wysokości połowy chrząstki tarczowatej krtani, bieguny dolne obu płatów sięgają do poziomu wejścia do klatki piersiowej. Gruczoł otoczony jest torebkami. Zewnętrznie od torebki zewnętrznej położone są naczynia zaopatrujące gruczoł, przytarczyce i nerwy krtaniowe wsteczne zazwyczaj położone są poza torebką. Tarczyca sąsiaduje z narządami przebiegającymi na szyi tchawicą, przełykiem i pęczkami naczyniowo-nerwowymi. W obrazie histologicznym tarczycy stwierdza się obecność pęcherzyków zbudowanych z komórek gruczołowych wypełnionych przejrzystą białkowatą masą koloidalną zawierającą tyreoglobulinę, glikoproteid obfitujący w tyrozynę i stanowiący magazyn hormonów gruczołu tarczowego: tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3). Kształt komórek pęcherzykowych i wielkość pęcherzyka zależą od ich stanu czynnościowego. Do syntezy hormonów tarczycy niezbędny jest jod, którego dobowa podaż powinna wynosić około 500 g (wg norm WHO minimalna dobowa podaż jodu u dorosłych to około 150 g, w okresie ciąży i laktacji około 200 g). Tarczyca uwalnia do osocza krwi jod w postaci T4 (90%), T3 (10%) oraz rT3 (reverse T3) (1%). Ta ostatnia postać jest metabolicznie nieaktywna i pełni funkcję regulacyjną (hamuje uwalnianie T3 i T4). Pomimo, że T3, uwalnia się w znacznie mniejszej ilości niż T4, wykazuje około 2-10 razy większą aktywność hormonalną niż T4. Z całkowitej ilości T3 obecnego w krążeniu tylko 25% pochodzi bezpośrednio z tarczycy, pozostała część powstaje w tkankach obwodowych w wyniku dejodacji T4. Podstawowym mechanizmem kontrolującym aktywność dokrewną tarczycy są pętle ujemnego sprzężenia zwrotnego działające pomiędzy nią a podwzgórzem i przysadką. Wydzielanie TRH, TSH oraz hormonów gruczołu tarczowego wykazuje rytm dobowy ze szczytem uwalniania w godzinach nocnych oraz rytm okołoroczny zależny od pory roku (więcej tych hormonów wydziela się w zimie niż w lecie). Wpływ hormonów tarczycy na czynność narządów jest wtórny i wiąże się ze zwiększeniem przemiany materii i wzmożonym zużyciem tlenu przez tkanki.

JAKIE SĄ NAJCZĘSTSZE SCHORZENIA TARCZYCY WYMAGAJĄCE LECZENIA OPERACYJNEGO ?

Wole guzkowe obojętne:

  • z uciskiem tchawicy i klinicznymi cechami zaburzeń wentylacji
  • zaburzenia połykania spowodowane uciskiem przełyku
  • wole śródpiersiowe i wole odszczepione
  • wysokie stężenie kalcytoniny, zespół MEN II lub mutacja genu RET
  • komórki nowotworowe w badaniu biopsyjnym guzka tarczycy
  • obecność czynników ryzyka procesu nowotworowego w wolu wieloguzkowym

Wole nadczynne w uzasadnionych przypadkach:

  • wskazania bezwzględne - duże wole z objawami ucisku, szczególnie przy   zamostkowej lub śródpiersiowej lokalizacji wola oraz podejrzenie o proces nowotworowy.

Rak tarczycy

Wytyczne dotyczące leczenia raka tarczycy: http://www.onkologia.zalecenia.med.pl/

 

JAKIE MOGĄ BYĆ POWIKŁANIA OPERACJI USUNIĘCIA TARCZYCY?
Leczenie operacyjne tarczycy wiąże się, jak każde leczenie operacyjne, z możliwością wystąpienia powikłań. W ośrodkach leczących operacyjnie choroby tarczycy, łączna częstość wszystkich powikłań pooperacyjnych zazwyczaj nie przekracza 5%.

JAKIE MOGĄ WYSTĄPIĆ WCZESNE POWIKŁANIA POOPERACYJNE?

Z pośród możliwych wczesnych powikłań po operacjach usunięcia tarczycy należy wymienić:
1. Krwotok po zabiegu operacyjnym, wymagający reoperacji celem zaopatrzenia miejsca krwawienia. Zazwyczaj wynika ze zsunięcia się podwiązki naczyniowej i występuje rzadko -  poniżej 0,5% operowanych chorych.
2. Jednostronny niedowład nerwu krtaniowego wstecznego, wyrażający się zazwyczaj osłabieniem siły głosu, chrypką itp. W ponad 80% przypadków jest to sytuacja przemijająca i powrót funkcji nerwu następuje w okresie od 2 do 12 tygodni po zabiegu. Wg danych różnych autorów wynosi ono od 0.5 – 1 – 5 – 9% trwałych uszkodzeń. W tutejszym szpitalu częstość tego powikłania jest rzadka.
Obustronny niedowład nerwów krtaniowych wstecznych, wymagający założenia przetoki tchawiczej, należy do najrzadszych powikłań i występuje nie częściej niż w 0,1%.
3. Niedoczynność przytarczyc w postaci hipokalcemii po zabiegu operacyjnym, wyrażająca się zazwyczaj mrowieniem palców rąk. Jest w ponad 95% przypadków sytuacją przemijającą po okresie 1 - 4 tygodni leczenia substytucyjnego preparatami wapnia i witaminy D3. Ryzyko hipokalcemii jest wyższe po zabiegu u chorych z wolem nadczynnym i rakiem tarczycy. Częstość jej występowania podawana jest w szerokich granicach i po całkowitym wycięciu tarczycy wynosi od 0.6-17%.
4. Zropienie rany wskutek infekcji po zabiegu jest możliwe, aczkolwiek zdarza się rzadko, nie częściej niż w 1% przypadków.

JAKIE SĄ NASTĘPSTWA USUNIECIA TARCZYCY?

Po zabiegu operacyjnym w przypadkach wola obojętnego konieczne staje się zażywanie preparatów hormonalnych produkowanych normalnie przez tarczycę celem zahamowania odrostu wola. Zazwyczaj w 3 tygodnie po zabiegu odbywa się I kontrola. Znany jest wówczas ostateczny wynik badania histopatologicznego wyciętego miąższu tarczycy i możliwe staje się dalsze pokierowanie leczeniem w oparciu o w/w wynik.
W okresie 3 miesięcy po zabiegu konieczne jest oznaczenie poziomu TSH jako badania przesiewowego I rzutu, a w przypadku jego granicznych wartości, również FT4 i FT3, celem oceny czynności tarczycy i ewentualnego włączenia leczenia substytucyjnego, bądź modyfikacji dotychczasowej dawki preparatu.
Dalsze kontrole powinny odbywać się wg schematu wyznaczonego przez lekarza operującego i lekarza endokrynologa.
Z chwilą stwierdzenia utkania nowotworu złośliwego tarczycy w badaniu przedoperacyjnym /BAC – biopsja aspiracyjna cienkoigłowa/ metodą z wyboru jest całkowite usunięcie miąższu tarczycy oraz zmienionych chorobowo i powiększonych węzłów chłonnych /zakres usunięcia tarczycy ostatecznie uzależniony kompleksowej diagnostyki przedoperacyjnej/.
W sytuacji pooperacyjnego zdiagnozowania utkania nowotworowego w usuniętym miąższu tarczycy, na podstawie otrzymanych wyników badań histopatologicznych zalecany jest powtórny zabieg, polegający na usunięciu pozostałego po pierwotnej operacji miąższu tarczycy.

W przypadku niepowikłanego przebiegu operacyjnego z powodu raka tarczycy, wypis do domu następuje w 2-3 dobie z zaleceniami przyjmowania leków będących odpowiednikami hormonów tarczycy w dawce 200 g dziennie. Dawka ta może być modyfikowana w zależności od wieku, stanu klinicznego pacjenta oraz ewentualnych schorzeń współistniejących. Dalsza terapia ma na celu eliminację ewentualnych ognisk komórek nowotworowych poza obszarem szyi. W zależności od rodzaju nowotworu odbywa się to poprzez terapię jodem radioaktywnym lub radio- chemioterapię w wyspecjalizowanych ośrodkach medycznych. Dalsze leczenie i kontrole odbywają się pod kierunkiem lekarza -
onkologa oraz Poradni Chirurgicznej tutejszego Szpitala. W zdecydowanej większości
przypadków schorzeń nowotworowych tarczycy możliwe jest pełne wyleczenie oraz powrót do normalnego życia i obowiązków zawodowych.

WYMAGANE BADANIA, KONSULTACJE PRZED PLANOWANYM ZABIEGIEM USUNIECIA TARCZYCY:

  1. Badania laboratoryjne : TSH, FT3, FT4, morfologia, jonogram /sód, potas/, układ krzepnięcia /APTT, INR/
  2. USG tarczycy
  3. BAC tarczycy w uzasadnionych przypadkach
  4. Ocena endokrynologiczna
  5. Ocena laryngologiczna
  6. Ocena internistyczna z opisem EKG jak do standardowego zabiegu operacyjnego w znieczuleniu ogólnym – w uzasadnionych przypadkach dodatkowe konsultacje specjalistyczne