12 444 65 26
Rejestracja czynna: pon-pt od 800 do 2000


Endoskopowa przezskórna gastrostomia - PEG

 

 

 

WYTWORZENIE ENDOSKOPOWEJ PRZEZSKÓRNEJ GASTROSTOMII (PEG)

Oddział Chirurgii Ogólnej rutynowo wykonuje zabiegi wytworzenie dostępu umożliwiające żywienie drogą przewodu pokarmowego. Są to zabiegi wykonywane różnymi metodami w zależności od możliwości i stanu chorego, ale zawsze preferowane są techniki minimalnie inwazyjne, takie jak endoskopia i laparoskopia.

Przezskórną endoskopową gastrostomię (PEG) należy rozważyć, gdy żywienie dojelitowe jest konieczne dłużej niż 3-4 tygodnie. Najczęstszymi wskazaniami do wprowadzenia PEG są zaburzenia połykania o podłożu neurologicznym, nowotwory górnego odcinka przewodu pokarmowego, urazy, długotrwała wentylacja oraz okres okołooperacyjny w chirurgii jamy ustnej i gardła. PEG jest znacznie bezpieczniejsza aniżeli  gastrostomia chirurgiczna. Zabieg wykonywany jest w minimalnym znieczuleniu ogólnym lub ogólnym + miejscowym. Czas pobytu pacjenta.

NIEDOŻYWIENIE

Niedożywienie jest to stan prowadzący do zmiany składu ciała i masy komórkowej, który prowadzi do upośledzenia aktywności fizycznej, psychicznej, a także odporności. Wpływa on niekorzystnie na wynik leczenia choroby podstawowej. Niedożywienie może wynikać z braku lub nieprawidłowego wchłaniania substancji odżywczych, a także z braku dostatecznego spożywania składników odżywczych, pokrywających zapotrzebowanie organizmu. Rozpoznanie i leczenie niedożywienia powinno być podjęte jak najwcześniej, ponieważ może prowadzić do wyniszczenia, a także śmierci.

METODY INTERWENCJI ŻYWIENIOWYCH

Niedożywieniu można zapobiegać na kilka sposobów, w zależności od stanu pacjenta oraz możliwej drogi podawania substancji odżywczych. U pacjentów ze sprawnym przewodem pokarmowym, którzy są w stanie przyjmować posiłki drogą doustną należy rozważyć modyfikację diety, która może być połączona dodatkowym przyjmowaniem doustnych suplementów diety. U chorych, u których niemożliwa jest doustna podaż pożywienia z powodu zaburzeń połykania, natomiast pozostały odcinek przewodu pokarmowego jest sprawny, odpowiednia dieta musi być podawana poprzez sztuczny dostęp do przewodu pokarmowego. U pacjentów z niewydolnym przewodem pokarmowym stosuje się żywienie pozajelitowe.

CO POWODUJE ZABURZENIA POŁYKANIA (DYSFAGIĘ)?

Najczęstszymi przyczynami zaburzeń połykania (dysfagii) u dorosłych są choroby neurologiczne, takie jak stwardnienie rozsiane, stwardnienie zanikowe boczne, powikłania po przebytym udarze mózgu oraz choroby nowotworowe dotyczące jamy ustnej, gardła oraz przełyku. Dysfagia może także dotyczyć pacjentów z nienowotworowymi zwężeniami górnego odcinka przewodu pokarmowego, chorych nieprzytomnych oraz z innymi schorzeniami powodującymi zaburzenia pasażu pożywienia w górnym odcinku przewodu pokarmowego.

WSKAZANIA DO PRZEPROWADZENIA ZABIEGU PRZEZSKÓRNEJ ENDOSKOPOWEJ GASTROSTOMII (PEG)

Chorzy z dysfagią oraz sprawnym przewodem pokarmowym wymagają żywienia przez sztuczny dostęp do przewodu pokarmowego. W przypadku, kiedy przewidywany czas żywienia dojelitowego jest dłuższy niż 4 tygodnie, a podawanie diety do żołądka pozwala zaspokoić zapotrzebowanie pacjenta, wskazane jest wytworzenie gastrostomii. Aby zabieg ten mógł być wykonany endoskopowo, konieczna jest możliwość wykonania gastroskopii.

CO TO JEST PEG?

PEG (Przezskórna endoskopowa gastrostomia) jest to przezroczysta rurka wykonana z poliuretanu, przez którą można podawać do żołądka substancje odżywcze oraz leki. Od strony żołądka dostęp ten jest zakończony talerzykiem, który zapobiega wysunięciu się gastrostomii. Od strony skóry na rurce znajduje się ruchomy talerzyk zewnętrzny, który utrzymuje dostęp w prawidłowej pozycji, a jednocześnie umożliwia prawidłową pielęgnację skóry wokół gastrostomii. Tuż za talerzykiem zewnętrznym znajduje się klips pomagający w utrzymaniu talerzyka na określonym poziomie oraz kolejny klips, dzięki któremu można zablokować dostęp. PEG od strony zewnętrznej zakończony jest łącznikiem, przez który można podawać substancję przy pomocy strzykawek lub zestawów grawitacyjnych.

ZALETY PRZEZSKÓRNEJ ENDOSKOPOWEJ GASTROSTOMII (PEG)

Przezskórna endoskopowa gastrostomia jest metodą z wyboru u pacjentów z dysfagią. Do głównych zalet PEGów należy:

  • mniejszy ból pooperacyjny;

  • krótszy pobyt w szpitalu;

  • szybszy powrót czynności przewodu pokarmowego;

  • mniejsza ilość możliwych powikłań

  • krótszy czas znieczulenia

KWALIFIKACJA DO WYTWORZENIA PRZEZSKÓRNEJ ENDOSKOPOWEJ GASTROSTOMII (PEG)

Jak już wcześniej wspomniano do zabiegu wytworzenia PEGa można zakwalifikować chorego z dysfagią oraz sprawnym przewodem pokarmowym. Przeciwwskazaniami do wykonania tej procedury jest niewydolność przewodu pokarmowego, będąca skutkiem zaburzeń pasażu lub wchłaniania z przewodu pokarmowego, wszelkie stany uniemożliwiające bezpieczne wykonanie gastroskopii, ciężkie zaburzenia krzepnięcia, brak możliwości wykonania diafanoskopii (uwidocznienia światła endoskopu przez ścianę brzucha), krótki spodziewany czas przeżycia. Do względnych przeciwwskazań do założenia PEG należą: znaczne wodobrzusze, dializa otrzewnowa, zaawansowane nadciśnienie wrotne, ciężka hepatomegalia, znaczna otyłość i niektóre zmiany anatomiczne

PRZYGOTOWANIE DO ZABIEGU OPERACYJNEGO

Poniższy opis obrazuje typowe przygotowanie do zabiegu. Należy jednak pamiętać, że chirurg może zaproponować odmienny tryb przygotowania, w zależności od potrzeb u danego chorego

  • Podczas przygotowanie przedoperacyjnego wykonuje się ogólne badanie lekarskie, badanie krwi i EKG, zależnie od stanu zdrowia pacjenta.

  • Po zapoznaniu się z zaletami i ryzykiem zabiegu operacyjnego pacjent powinien podpisać zgodę na operację.

  • Na dzień przed zabiegiem operacyjnym zaleca się kąpiel pod prysznicem lub umycie pacjenta w zależności od jego stanu.

  • Po północy w noc poprzedzającą operację należy nic nie pić i nie jeść. Jeżeli chory zażywa leki należy je zażyć rano w dniu zabiegu i popić łykiem wody. O wszystkich zażywanych lekach należy poinformować podczas wcześniejszej rozmowy z chirurgiem.

  • Leki takie jak aspiryna, witamina E, leki przeciwzapalne, inne leki zaburzające krzepnięcie krwi powinny zostać odstawione na okres przynajmniej kilku dni do tygodnia przed planowanym zabiegiem. W razie takiej konieczności Lekarz Rodzinny może zalecić stosowanie zastępczo heparyny drobnocząsteczkowej stosowanej we wstrzyknięciach podskórnych.

  • Należy rzucić palenie i zorganizować sobie opiekę, która może być przydatna podczas powrotu do domu i podczas rekonwalescencji.

JAK WYKONUJE SIĘ ZABIEG WYTWORZENIA PRZEZSKÓRNEJ ENDOSKOPOWEJ GASTROSTOMII?

Gastroskopię wykonuje się w sedacji, z zachowaniem standardowych procedur chirurgicznych. Po wykonaniu badania endoskopowego uzyskuje się diafanoskopię (uwidocznienie światła endoskopu przez ścianę brzucha) w miejscu gdzie żołądek jest położony tuż pod powłokami brzucha. Najczęściej miejsce to znajduje się pod lewym łukiem żebrowym pacjenta. Wykonuje się niewielkie nacięcie i wprowadza specjalną igłę, przez którą wprowadza się specjalną nić, którą w świetle żołądka przechwytuje się endoskopowymi kleszczykami biopsyjnymi. Endoskop wraz z nicią wyprowadza się przez usta pacjenta. Nić mocuje się do zgłębnika PEG, a następnie pociąga ku dołowi i przez ścianę brzucha. Po zainstalowaniu na rurce gastrostomijnej pozostałych elementów PEGa (talerzyk zewnętrzny, klips mocujący, klips blokujący przepływ oraz łącznik), kontroluje się za pomocą gastroskopii położenie i drożność zestawu. Na koniec zakłada się opatrunek na skórę, pod talerzyk zewnętrzny PEGa.

CO SIĘ DZIEJE W PRZYPADKU, JEŻELI ZABIEG NIE MOŻE BYĆ WYKONANY

U chorych, u których nie jest możliwe przeprowadzenie gastrostomii powyższą metodą chirurg może podjąć decyzję o zastosowaniu innej metody tj. Metody push. W metodzie tej zgłębnik wprowadza się od zewnątrz pod kontrolą radiologiczną lub USG. Podczas tej procedury używa się zgłębników z balonem. W sytuacjach, gdy nie jest możliwe bezpieczne wytworzenie gastrostomii przezskórnej, chory może zostać zakwalifikowany do wytworzenia gastrostomii metodą operacyjną. Czynniki, które zwiększają prawdopodobieństwo konwersji do metody klasycznej to:

  • brak diafanoskopii

  • przebyte zabiegi operacyjne, które powodują zrosty w jamie brzusznej;

  • niekorzystne warunki anatomiczne;

  • nasilone krwawienie śródoperacyjne.

 

CZEGO MOŻNA SPODZIEWAĆ SIĘ PO ZABIEGU?

  • Jak po większości zabiegów po operacji może wystąpić ból. Mogą również występować nudności i wymioty;

  • Gdy pacjent toleruje dietę podawaną przez gastrostomię, może opuścić szpital tego samego dnia lub następnego dnia po zabiegu operacyjnym;

  • Wystąpienie gorączki, narastający ból brzucha, wzdęcie, nudności i wymioty oraz wydzielina z miejsc ran operacyjnych mogą być objawami powikłań pooperacyjnych. W przypadku ich wystąpienia należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym;

JAKIE MOGĄ BYĆ POWIKŁANIA POOPERACYJNE?

Ilość powikłań po zabiegu wytworzenia przezskórnej endoskopowej gastrostomii (PEG) jest stosunkowo niewielka i ustępują one zwykle bardzo szybko. Do powikłań należą: ból, aspiracja podczas zabiegu, krwawienie, zranienie, przekłucie żołądka lub jelita,Niedrożność, infekcje rany wokół stomii, zapalenie otrzewnej, przetokę żołądkowo-okrężniczo-skórną; śmiertelność podczas wytwarzania PEG ocenia się na <1%

KIEDY NALEŻY SKONTAKTOWAĆ SIĘ Z LEKARZEM?

W razie wystąpienia któregoś z poniższych objawów w przebiegu pooperacyjnym prosimy o kontakt z lekarzem:

  • Gorączka powyżej 38 C.

  • Krwawienie i obrzęk okolicy rany.

  • Ropna wydzielina z rany pooperacyjnej

  • Powiększające się zaczerwienienie wokół rany pooperacyjnych.

  • Narastające wzdęcie brzucha, zatrzymanie wiatrów i stolca.

  • Ból, który nie mija po zażyciu leków przeciwbólowych.

  • Nudności lub wymioty.

  • Dreszcze.

  • Przewlekły kaszel lub brak tchu.

CZY ISTNIEJĄ METODY ALTERNATYWNE?

Alternatywą dla przezskórnej endoskopowej gastrostomii może być zgłębnik nosowo-żołądkowy. Dostęp ten używany jest u pacjentów, których przewidywany czas żywienia dojelitowego jest mniejszy niż 4 tygodnie. Długotrwałe żywienie przez zgłębnik nosowo-żołądkowy nie jest zalecane ze względu na możliwe powikłania takie jak: krwawienia z nosa, większa możliwość aspiracji, a przy długotrwałym używaniu także odleżyny w zakresie nosa, przełyku i żołądka, częstsze infekcje dróg oddechowych. Dostęp ten musi być wymieniany rutynowo, co ok. 6 tygodni oraz w sytuacjach dyslokacji końcówki zgłębnika.

Celem niniejszej INFORMACJI nie jestzastąpienie rozmowy pacjenta z chirurgiem na temat operacji wytworzenia przezskórnej endoskopowej gastrostomii (PEG). W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, co do metody operacji, wskazań do operacji, alternatywnych metod postępowania, powikłań bądź postępowania w okresie pooperacyjnym nie wahaj się zadać tych pytań chirurgowi.

p { margin-bottom: 0.25cm; direction: ltr; color: rgb(0, 0, 0); line-height: 115%; }p.western { font-family: "Calibri", sans-serif; font-size: 11pt; }p.cjk { font-family: "Calibri", sans-serif; font-size: 11pt; }p.ctl { font-family: "Times New Roman", serif; font-size: 11pt; }a:link { }